BAĞLANTI KOPYALANDI
13 Mart 2026
Deneme/Hikaye
Belinay Zeynep DEMİRCİ

Seçici Vicdan


Seçici Vicdan

Dünya garip bir çağdan geçiyor. Bir coğrafyada gökyüzü savaş uçaklarının gölgesiyle kararıyor, şehirler bombaların sesiyle uyanıyor. İnsanlar sadece mallarından değil, hayatlarından koparılıyor. Anneler çocuklarını kaybediyor, çocuklar annelerinin sesini bir daha duyamıyor.

Ama aynı dünya, başka bir yerde bambaşka olaylara gözlerini çeviriyor.

Bir hayvanat bahçesindeki bir maymunun görüntüsü sosyal medyayı kasıp kavuruyor. Maymunun ismi Punch. Punch küçükken annesi tarafından terk edilmiş, diğer maymunların zorbalığına karşı insanların ona verdiği oyuncak ayıya annesiymiş gibi sığınan bir hayvan.

İnsanlar bu görüntüyü izliyor. Üzülüyor, paylaşıyor, tıklanma rekorları kırıyor hayvanın dayak yediği sahneler ancak bu hikayede neredeyse hiç kimse şu soruyu sormuyor; Punch orada neden var?

Onu doğal yaşamından koparıp, demir kapılar ardına tıkan da insan, onu bir yalnızlık hikayesinin baş kahramanı haline dönüştüren de insan. Trajediyi yaratan da insan, trajediye üzülüp duygulanan da.

Buradaki asıl mesele Punch’un hüzünlü hayat hikayesi değildir, asıl mesele insan algısının acıya karşı verdiği tepkidir çünkü aynı insanlar dünyanın başka bir köşesinde ölen insanlara karşı çoğu zaman aynı duyarlılığı göstermiyor. Bombalar altından ölen çocuklar, yok olan şehirler, kaybolan hayatlar… hayatımızda sadece haber bülteninin altında otuz beş saniyelik kırmızı bir fontla gelip geçiyor

Bir maymunun zorbalığa uğrayıp oyuncağına sarılması milyonlarca insanı duygulandırıyor, hatta öyle duygulanıyorlar ki alışveriş mağazalarında Punch’un oyuncağının ismini Punch yapıyorlar, öyle duygulanıyorlar ki sırf daha fazla satış yapabilmek için insanların algılarıyla oynuyorlar ve başarıyorlar da Punch’a duyulan üzüntü, bir insanın ölümü kadar etki yapmıyor.

Bu durum oldukça rahatsız edici bir soruyu ortaya çıkarıyor; İnsanlık artık neye gerçekten üzülmesi gerektiğini anlayamıyor olabilir mi?

Vicdanın en tehlikeli hali tamamen yok olması mıdır yoksa seçici hale gelmesi midir? Vicdan bazı acılara duyarlı, bazılarına ise tamamen sessiz kalmaya başladığı vakit ortada yalnızca bir duygu eksikliği değil, bir insanlık sorunu vardır.

Ve belki de en ironik olan şudur; Bir maymunun trajedisine ağlayan dünya, bazen kendi türünün trajedisini görmezden gelebiliyor.